Nadelige therapie

Een bijsluiter moet patiënten waarschuwen voor 'hervonden herinneringen' door psychotherapie

Robbert Ophorst, Elsevier 19 juni 2004

Minister van Volksgezondheid Hans Hoogervorst (VVD) wil dat psychotherapeuten hun patiënten in de toekomst beter voorlichten over de werkwijze, effecten en eventuele nadelige gevolgen van psychotherapie. Met die nadelige gevolgen worden fictieve herinneringen bedoeld, zo staat te lezen in een brief die hij vorige week naar de Tweede Kamer stuurde.

Aanleiding voor de brief is het advies Omstreden herinneringen, dat de Gezondheidsraad begin dit jaar uitbracht. Het advies ontleent zijn titel aan het fenomeen hervonden herinneringen, waarbij de patiënt zich, onder invloed van therapie, weer gebeurtenissen herinnert die vanwege hun traumatische aard jaren verdrongen waren. Probleem is dat dit soort herinneringen, doorgaans aan seksueel misbruik, vaak aantoonbaar onjuist zijn, en in het verleden aanleiding waren voor rechtszaken.

De wetenschap is kritisch over hervonden herinneringen. Over het proces waarbij gebeurtenissen jarenlang worden verdrongen, is nog veel onbekend. Wel bekend is dat het geheugen uiterst beïnvloedbaar is en dat suggestieve vraagstelling herinneringen kan vormen. Hoogervorst wil dat patiënten hier, door middel van een soort bijsluiter, voor worden gewaarschuwd. Zo moet ook voorkomen worden dat een rechtszaak wordt begonnen op grond van hervonden herinneringen. Een wijs besluit: hervonden herinneringen horen niet thuis in de rechtszaal.